Yerel Medyada Ekolojik Direniş ve Siyasal Söylem: İğneada Nükleer Santral Projesi’nin Trakya Basınındaki Temsili
Sayı / OnlineFirst
Sayı 3/1
Yıl / Cilt / Sayı
2026 / 3 / 1
DOI
https://doi.org/10.65552/energytr.2026.3.1.001
Anahtar Kelimeler
yerel basın, çevre iletişimi, çevre gazeteciliği, nükleer santral, enerji
Yazar/lar
Kürşad Erkal1
1 Dr. Öğr. Üyesi, Kırklareli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Görsel-İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü, Kırklareli, Türkiye. [email protected]
Öz
Enerji, insanlık medeniyetinin tarihsel gelişiminde lokomotif bir rol üstlenmiş, kaynakların kontrolü güç ve refahı beraberinde getirmiştir. Ancak benimsenen geleneksel enerji politikaları, küresel ekolojik dengeyi bozarak iklim krizini tetiklemiştir. Bu çelişki, dünya genelinde örgütlü bir çevre bilincinin doğmasının yanı sıra ekolojik sorunların geniş kitlelere duyurulması ve siyasal kararların etkilenmesi sürecinde çevre iletişimi ile çevre gazeteciliği disiplinlerinin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Bu çalışma, çevre gazeteciliği literatürü bağlamında yerel dinamiklere odaklanarak, Türkiye’de yapımı planlanan İğneada Nükleer Santral Projesi tartışmalarında yerel medyanın rolünü ve projeyi ele alış biçimini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel ve nicel içerik analizinin yanı sıra eleştirel söylem analizinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da yayın yapan dokuz yerel gazeteden seçilen 121 haber oluşturmaktadır. Bulgular, incelenen gazetelerin projeye karşıt bir tutum sergilediğini ve haberlerin %90’ının olumsuz bir tona sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca yerel basının konuya ilişkin özgün içerik üretmekten ziyade, muhalif siyasi söylemler ile sivil toplum kuruluşlarının eylemlerini kamuoyuna duyuran bir “megafon” işlevi gördüğü belirlenmiştir.
Kaynakça
Abbasi, T., & Abbasi, S. A. (2011). Small hydro and the environmental implications of its extensive utilization. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(4), 2134–2143. https://doi.org/10.1016/j.rser.2010.11.050
Anse Sile, A. (2014). Petrol çevre ilişkisi. Enerji Gazetesi. https://www.enerjigazetesi.ist/makale-petrol-cevre-iliskisi/
Arı, F., & Yılmaz, V. (2023). Nükleer enerjinin fırsat ve riskleri üzerine bir inceleme. C. Yavuz & A. Ç. Akın (Eds.), 7. uluslararası Palandöken bilimsel çalışmalar kongresi kitabı içinde (s. 268–277). İksad Yayınevi.
Arlt, D., Hoppe, I., & Wolling, J. (2011). Climate change and media usage: Effects on problem awareness and behavioural intentions. International Communication Gazette, 73(1-2), 45–63. https://doi.org/10.1177/1748048510386741
Atkinson, W., & Gulli, C. (2025). The energy transition in 2025: What to watch for. RMI. https://rmi.org/the-energytransition-in-2025-what-to-watch-for/
Baker, M. J. (2008). Environmental journalism and Utah’s national parks, 1919-1971. Doctoral dissertation, University of Utah.
Basmacı, G. (2021). Çevre gazeteciliği bağlamında termik santrallerle ilgili haberlerin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi
İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 14(3), 1213–1258. https://doi.org/10.18094/josc.938621
Bayraktar, A. (2024). Hedefimiz 2028’de 4 reaktörün de devreye girmesi. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=21352#:~:text=Enerji%20ve%20Tabii%20Kaynaklar%20Bakanı,yüzde%2010’unu%20karşılayacağını%20söyledi
Bishop, S. (2023). Steps toward cleaner air: A closer look at the air quality and climate benefits of renewable energy. Clarity. https://www.clarity.io/blog/steps-toward-cleaner-air-a-closer-look-at-the-air-quality-and-climatebenefits-of-renewable-energy#toc-the-climate-benefits-of-clean-energy
Bostan, A. (2024). Veri analizi. Ö. Arlı (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği içinde (s. 174–222). Milli Savunma Üniversitesi Yayınları. https://msu.edu.tr/docs/KHE/Yayinlar/Bilimsel_Arastirma_Yontemleri_ve_Yayin_Etigi.pdf
Brewer, P. R., & Ley, B. L. (2013). Whose science do you believe? Explaining trust in sources of scientific information about the environment. Science Communication, 35(1), 115–137. https://doi.org/10.1177/1075547012441691
Brown, A. (2025). Statistical review of world energy. Energy Institute. https://www.energyinst.org/statistical-review/home
Çeçen, F. (2015). Kömür madenciliğinin çevresel etkileri. Geliyorum diyen bir facia içinde [Rapor] (s. 149–163).
Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu. https://busomarastirmagrubu.bogazici.edu.tr/sites/busomarastirmagrubu.boun.edu.tr/files/madenciligincevreseletkisi.pdf
Çelik, İ., Çeker, A., & Belge, R. (2015). Nükleer enerji: Türkiye ve dünya ölçeğinde bir değerlendirme. Yeni Fikir Dergisi, 7(15), 55–68.
Dağdemir, Ö. (2015). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ekonomik büyüme: İklim değişikliği politikasının Türkiye imalat sanayii üzerindeki olası etkileri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(2), 49–70.
Damar, N. B. (2023). Türkiye’de nükleer santrallar ve EMO’nun nükleer santrallara karşı mücadelesi. Elektrik Mühendisliği Dergisi, 473, 23–28. https://www.emo.org.tr/ekler/7ed71d2cba4c7a2_ek.pdf?dergi=1325
Davis, L., Fähnrich, B., Nepote, A. C., Riedlinger, M., & Trench, B. (2018). Environmental communication and science communication—Conversations, connections and collaborations. Environmental Communication, 12(4), 431–437. https://doi.org/10.1080/17524032.2018.1436082
Duman, K. (2012). Çevre gazeteciliğinin gelişimi ve mesleki örgütlenme çabaları. S. Kırlı & Ü. S. Adlı (Eds.), Medya ve gündelik yaşamda çevre gerçeği içinde (s.49–64). Aya Kitap.
Edirne Haber Gazetesi. (2015a, Ekim 23). Nükleer santrale karşı tek yumruk. https://www.edirnehaber.org/nukleersantrale-karsi-tek-yumruk/14541/
Edirne Haber Gazetesi. (2015b, Kasım 16). Kadınlar öndeydi. https://www.edirnehaber.org/kadinlar-ondeydi/14765/
Edirne Haber Gazetesi. (2015c, Şubat 12). “Nükleer Eğitimi” başvuruları başladı. https://www.edirnehaber.org/nukleer-egitimi-basvurulari-basladi/12186/
Edirne Haber Gazetesi. (2017, Aralık 12). Nükleer enerji Türkiye için gerekli. https://www.edirnehaber.org/nkleerenerji-trkiye-iin-gerekli/27499/
Edirne Haber Gazetesi. (2018, Nisan 18). Nükleer enerji temiz enerji grubuna. https://www.edirnehaber.org/nukleerenerji-temiz-enerji-grubuna/29638/
Edirne Hudut Gazetesi. (2025, Aralık 11). Trakya’ya nükleer bela. https://hudutgazetesi.com/guncel/trakyayanukleer-bela/
Edirne Hudut Gazetesi. (2026a, Ocak 19). Trakya’nın ölüm ilanı. https://hudutgazetesi.com/e-gazete/19-ocak-2026-pazartesi-hudut-gazetesi/
Edirne Hudut Gazetesi. (2026b, Ocak 29). Nükleer santral Trakya’nın ölüm fermanı. https://hudutgazetesi.com/siyaset/nukleer-santral-trakyanin-olum-fermani/
Edirne’nin Sesi Gazetesi. (2020). DOÇEK bisiklet ekibi Trakya turuna çıkıyor. https://www.edirneninsesi.com.tr/docekbisiklet-ekibi-trakya-turuna-cikiyor/11836/
Edirne’nin Sesi Gazetesi. (2023). Avrupa da aynı duruma düştü. https://www.edirneninsesi.com.tr/avrupa-da-ayniduruma-dustu/25884/
HaberTrak Gazetesi. (2021a, Haziran 9). Trakya’ya saatli bomba. https://habertrak.com.tr/gundem/trakyaya-saatlibomba-h84239.html
HaberTrak Gazetesi. (2021b, Mayıs 12). Trakya toprakları işgal altında. https://habertrak.com.tr/gundem/trakyatopraklari-isgal-altinda-h83105.html
Hakkıoğlu Tüylüoğlu, E., & Türkan, N. (2023). Nükleer güç santrallerinin çevresel etkileri. OHS ACADEMY, 6(1), 50–58.https://doi.org/10.38213/ohsacademy.1140898
Hansen, A. (2011). Communication, media and environment: Towards reconnecting research on the production, content and social implications of environmental communication. International Communication Gazette, 73(1–2), 7–25. https://doi.org/10.1177/1748048510386739
Heiman, M. K., & Solomon, B. D. (2004). Power to the people: Electric utility restructuring and the commitment to renewable energy. Annals of the Association of American Geographers, 94(1), 94–116. https://doi.org/10.1111/j.1467-8306.2004.09401006.x
Howes, A. (2023). Lessons from the age of coal. Nesta, 1–15. https://autkin.net/audiobooks/Lessons_from_the_age_of_coal/Lessons_from_the_age_of_coal.pdf
Hsieh, H.-F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
İşcan, S. C. (2024, Kasım 15). 102 yıl önceki kurtuluş ruhu ile Trakya toprakları yine savunulmalı. Trakya Gazetesi. https://www.trakyagazetesi.com.tr/makale/22675744/serap-comertoglu-iscan/102-yil-onceki-kurtulusruhu-ile-trakya-topraklari-yine-savunulmali
Kaya, İ. S. (2012). Nükleer enerji dünyasında çevre ve insan. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 71–71. https://doi.org/10.11616/AbantSbe.286
Kırklareli Gazetesi. (2016, Ekim 16). Başkan Altıntaş nükleer enerji santrali’ne tepki gösterdi. https://www.kirklareligazetesi.com.tr/baskan-altintas-nukleer-enerji-santraline-tepki-gosterdi
Kırklareli Gazetesi. (2019, Mayıs 28). Nükleer Kırklareli’de-İğneada’da ölüm demektir. https://www.kirklareligazetesi.com.tr/nukleer-kirklarelide-igneadada-olum-demektir
Kirklareli Gazetesi. (2020, Kasım 1). Türkiye iki yeni nükleer santral daha kuracak!!!! https://www.kirklareligazetesi.com.tr/turkiye-iki-yeni-nukleer-santral-daha-kuracak
Kırklareli Alternatif Gazetesi. (2023, Temmuz 11). Bakan Bayraktar; “Trakya’da mutlaka bir nükleer santrale sahipolmamız lazım”. https://www.alternatifgazetesi.com/bakan-bayraktar-trakya-da-mutlaka-bir-nukleersantrale-sahip-olmamiz-lazim
Kırklareli Alternatif Gazetesi. (2025, Kasım 23). TEMA Lüleburgaz’dan nükleere hayır ve doğaya saygı yürüyüşü. https://www.alternatifgazetesi.com/tema-luleburgazdan-nukleere-hayir-ve-dogaya-saygi-yuruyusu
Kırklareli Alternatif Gazetesi. (2026, Ocak 29). Gündoğdu: Kırklareli’ne nükleer dayatması, Trakya’nın geleceğine bir darbedir. https://www.alternatifgazetesi.com/gundogdu-kirklareline-nukleer-dayatmasi-trakyaningelecegine-bir-darbedir
Kırklareli Yeşilyurt Gazetesi. (2018, Haziran 22). En fazla nükleer santral Amerika’da ama Greenpeace’in eylemiyok. https://www.yesilyurtgazete.com/en-fazla-nukleer-santral-amerikada-ama-greenpeacein-eylemiyok/26265/
Kırklareli Yeşilyurt Gazetesi. (2025a, Ocak 14). Gündoğdu’nun soruları yanıt bekliyor! İğneada nükleer Santrali için hangi aşamada? https://www.yesilyurtgazete.com/gundogdu-nun-sorulari-yanit-bekliyor-igneadanukleer-santrali-icin-hangi-asamada/102436/
Kırklareli Yeşilyurt Gazetesi. (2025b, Kasım 22). CHP’li Gündoğdu’dan nükleer santral hakkında TBMM’de sert tepki. h ttps://www.yesilyurtgazete.com/chp-li-gundogdu-dan-nukleer-santral-hakkinda-tbmm-de-serttepki/112767/
Kırklareli Yeşilyurt Gazetesi. (2026, Ocak 30). CHP’li Gündoğdu: Nükleer santral Trakya’nın ölüm ilanıdır. https://www.yesilyurtgazete.com/chp-li-gundogdu-nukleer-santral-trakya-nin-olum-ilanidir/114796/
Kütükçüoğlu, A. (2020). Dünden bugüne Türkiye’de nükleer enerji. Tekses Ofset Matbaacılık. https://www.fmo.org.tr/wp-content/uploads/2020/09/baskı.pdf
Lefèvre, V. (2026). Yesterday’s energy: The history of coal. Sirenergies. https://www.sirenergies.com/en/article/histoiry-of-coal
Liao, Y., Ho, S. S., & Yang, X. (2016). Motivators of pro-environmental behavior: Examining the underlying processes in the influence of presumed media influence model. Science Communication, 38(1), 51–73. https://doi.org/10.1177/1075547015616256
MacKinnon, M., Davis, A. C., & Arnocky, S. (2022). Optimistic environmental messaging increases state optimism and in vivo pro-environmental behavior. Frontiers in Psychology, 13, 856063. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.856063
Melsted, O., & Pallua, I. (2018). The historical transition from coal to hydrocarbons: Previous explanations and the need for an integrative perspective. Canadian Journal of History, 53(3), 395–422. https://doi.org/10.3138/cjh.ach.53.3.03
Merkel, S. H., Person, A. M., Peppler, R. A., & Melcher, S. M. (2020). Climate change communication: Examining the social and cognitive barriers to productive environmental communication. Social Science Quarterly, 101(5), 2085–2100. https://doi.org/10.1111/ssqu.12843
Mocatta, G. (2015). Environmental journalism. Open School of Journalism. https://www.researchgate.net/publication/361052520_Environmental_Journalism
Morris, B. S., Chrysochou, P., Karg, S. T., & Mitkidis, P. (2020). Optimistic vs. pessimistic endings in climate change appeals. Humanities and Social Sciences Communications, 7(1), 1–8. https://doi.org/10.1057/s41599-020-00574-z
Muriç, K. (2021). Yenilenebilir enerji kaynakları hidrokarbon kaynaklara alternatif olabilir mi? (Rapor No. 139). İHH İnsani ve Sosyal Araştırmalar Merkezi. https://www.insamer.com/tr/uploads/pdf/rapor-yenilenebilirenerji-kaynaklari-hidrokarbon-kaynaklara-alternatif-olabilir-mi.pdf
Müller, D., Groves, D. I., Santosh, M., & Yang, C.-X. (2025). Critical metals: Their applications with emphasis on the clean energy transition. Geosystems and Geoenvironment, 4(1), 100310. https://doi.org/10.1016/j.geogeo.2024.100310
Nuclear power plants in the world 2026. (2026). Statista. https://www.statista.com/statistics/267158/number-ofnuclear-reactors-in-operation-by-country/
Owusu, P. A., & Asumadu-Sarkodie, S. (2016). A review of renewable energy sources, sustainability issues and climate change mitigation. Cogent Engineering, 3(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/23311916.2016.1167990
Podobnik, B. (1999). Toward a sustainable energy regime: A long-wave interpretation of global energy shifts.
Technological Forecasting and Social Change, 62(3), 155–172. https://doi.org/10.1016/S0040-1625(99)00042-6
Rabaia, M. K. H., Abdelkareem, M. A., Sayed, E. T., Elsaid, K., Chae, K.-J., Wilberforce, T., & Olabi, A. G. (2021). Environmental impacts of solar energy systems: A review. Science of The Total Environment, 754, 141989. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.141989
Rosenkranz, G. (2011). Nükleer enerji konusunda yanlış bilinenler: Enerji lobisi nasıl gözümüzü boyuyor? (M. Susan & S. Savran, Çev.). İ. Günel & Ö. Gürbüz (Eds.), Nükleer enerji masalı içinde (s. 9–52). Heinrich-Böll-Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği. https://tr.boell.org/tr/2014/06/27/nukleer-enerji-masali
Schäfer, M. S., & Schlichting, I. (2014). Media representations of climate change: A meta-analysis of the research field. Environmental Communication, 8(2), 142–160. https://doi.org/10.1080/17524032.2014.914050
Sharma, K., Shah, G., Singhal, K., & Soni, V. (2024). Comprehensive insights into the impact of oil pollution on the environment. Regional Studies in Marine Science, 74, 103516. https://doi.org/10.1016/j.rsma.2024.103516
Soares, M. O., Teixeira, C. E. P., Bezerra, L. E. A., Rossi, S., Tavares, T., & Cavalcante, R. M. (2020). Brazil oil spill response: Time for coordination. Science, 367(6474), 155–155. https://doi.org/10.1126/science.aaz9993
Sprada Mira, B. (2021). Environmental communication, pro-environmental behavior, and ENGOs: Understanding motivation and strategy across nations. Master’s thesis, Kent State University. https://etd.ohiolink.edu/acprod/odb_etd/etd/r/1501/10?clear=10&p10_accession_num=kent1620042592120961
Tang, A., Zhu, Y., Gu, W., & Wang, C. (2024). Air quality benefits of renewable energy: Evidence from China’s renewable energy heating policy. Sustainability, 16(21), 9268. https://doi.org/10.3390/su16219268
Temelli, S. (2025). Paris Anlaşması sonrası enerji piyasalarında rejim değişimi: Sürdürülebilirlik odaklı portföy optimizasyonu. Maliye Finans Yazıları, (Özel Sayı 3), 25–43. https://doi.org/10.33203/mfy.1834714
Temurçin, K., & Ali̇ağaoğlu, A. (2003). Nükleer enerji ve tartışmalar ışığında Türkiye’de nükleer enerji gerçeği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 1(2), 25–39. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000034
Théry, I., Gril, J., Vernet, J. L., Meignen, L., & Maury, J. (1995). First use of coal. Nature, 373(6514), 480–481. https://doi.org/10.1038/373480a0
Topuz, İ., & Aslan, O. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak eleştirel söylem analizi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (17), 314–326. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.222
Trakya Demokrat Gazetesi. (2022, Kasım 18). CHP Tekirdağ vekili Aygun, enerji bakanı Dönmez’i uyardı: Trakya’da nükleer santral projeniz varsa iptal edin! https://trakyademokrat.com/chp-tekirdag-vekili-aygun-enerjibakani-donmezi-uyardi-trakyada-nukleer-santral-projeniz-varsa-iptal-edin/
Trakya Demokrat Gazetesi. (2024, Kasım 13). Nükleer santrale karşı çıkmak insanlık savunmasıdır. https://trakyademokrat.com/nukleer-santrale-karsi-cikmak-insanlik-savunmasidir/
Trakya Demokrat Gazetesi. (2025, Kasım 25). Tekirdağ milletvekili Selcan Taşçı: Su fakiri oluyoruz, çiftçi mağdur ediliyor. https://trakyademokrat.com/tekirdag-milletvekili-selcan-tasci-su-fakiri-oluyoruz-ciftci-magdur-ediliyor/
Trakya Demokrat Gazetesi. (2026, Mart 5). CHP’li Yontar: Milli parklar ticaret alanına dönüştürülüyor. https://trakyademokrat.com/chpli-yontar-milli-parklar-ticaret-alanina-donusturuluyor/
Trakya Demokrat Gazetesi. (2026, Mart 12). Başkan Yüceer’den nükleer santral çıkışı: Trakya’da büyük bir ekolojik yıkım yaşanacak. https://trakyademokrat.com/trakyada-buyuk-bir-ekolojik-kiyim-yasanacak/
Turnbull, T. (2021). Energy, history, and the humanities: Against a new determinism. History and Technology, 37(2), 247–292. https://doi.org/10.1080/07341512.2021.1891394
Turney, D., & Fthenakis, V. (2011). Environmental impacts from the installation and operation of large-scale solar power plants. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(6), 3261–3270. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.04.023
Türkeş, M. (2021). Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Paris Antlaşması—İklimiduy projesi modül 2 (s.49–99). T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.
Ustun, A., & Cizreli, B. (2023). İklim değişikliği ile mücadele kapsamında kömürden çıkış politikası ve kömüre bağımlı yerleşim alanlarında adil dönüşüm. M. Sezik & G. Ç. Sümer (Eds.), İklim değişikliği: Disiplinlerarası bir değerlendirme içinde (s. 249–274). İdeal Kent Yayınları.
Viollet, P.-L. (2017). From the water wheel to turbines and hydroelectricity. Technological evolution and revolutions. Comptes Rendus. Mécanique, 345(8), 570–580. https://doi.org/10.1016/j.crme.2017.05.016
Vlek, C., & Steg, L. (2007). Human behavior and environmental sustainability: Problems, driving forces, and research topics. Journal of Social Issues, 63, 1–19. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2007.00493.x
Yergin, D. (1991). The prize: The epic quest for oil, money, and power. Simon & Schuster.
Yergin, D. (2021). The new map: Energy, climate, and the clash of nations. Penguin Books.
Yıkıcı, A. (2025). Yenilenebilir enerjinin karanlık yüzü: Çevre kalitesi ve enerji güvenliği bağlamında bir değerlendirme. Fiscaoeconomia, 9(2), 1165–1183. https://doi.org/10.25295/fsecon.1609460
Yılmaz, S., & Kalkan, D. K. (2017). Enerji güvenliği kavramı: 1973 petrol krizi ışığında bir tartışma. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 1(3), 169–199.